در مهندسی مواد و متالورژی، رفتار قطعات صنعتی تنها وابسته به ترکیب شیمیایی، ریزساختار یا خواص مکانیکی ماده نیست؛ بلکه ابعاد و هندسه قطعه پس از فرآیندهای شکلدهی، ریختهگری، جوشکاری و عملیات حرارتی، تعیینکننده نهایی کیفیت و قابلیت استفاده آن در صنعت است. عیوبی نظیر تابیدگی (Warpage)، انقباض غیریکنواخت، تغییرات ابعادی ناشی از آزادسازی تنشهای پسماند و تغییر فاز، از چالشهای همیشگی مهندسان مواد در تحویل قطعات سالم هستند.
«دوره آموزش تلرانسگذاری ابعادی و هندسی پیشرفته (GD&T)» با رویکردی متالورژیکی و ساختی، به پل زدن میان خواص ماده و الزامات هندسی نقشههای مهندسی میپردازد. مهندسان مواد با گذراندن این دوره یاد میگیرند که چگونه رفتار ماده را در فرآیندهای مختلف (مانند ریختهگری، فورج، متالورژی پودر و تولید قطعات لاستیکی/پلاستیکی) پیشبینی کرده و تلرانسهای هندسی مناسبی را تعریف کنند تا از رد شدن بیمورد قطعات سالم در کنترل کیفیت جلوگیری شود.
پیشنیاز اصلی برای شرکت در این دوره، گذراندن دوره آموزش GD&T مقدماتی یا داشتن تسلط کافی بر اصول پایه تلرانسگذاری و نقشهخوانی مهندسی است. همچنین آشنایی مقدماتی با فرآیندهای ساخت و تولید (ریختهگری، شکلدهی و متالورژی) به درک عمیقتر مفاهیم دوره کمک خواهد کرد.
در آخر به پذیرفتهشدگان این دوره مدرک گروه آموزشی پارس پژوهان به زبان انگلیسی ارائه میشود.
پس از اتمام موفقیتآمیز این دوره تخصصی، مهندسان مواد به مهارتهای زیر دست خواهند یافت:
تحلیل انحرافات هندسی ناشی از فرآیند: توانایی انطباق تلرانسهای هندسی با تغییرات ابعادی ناشی از ریختهگری، عملیات حرارتی، انقباض و تنشهای پسماند.
تسلط بر دیتوم تارگتها (Datum Targets): مهارت ویژه در تعیین نقاط مرجع برای قطعات خام ریختگی و فورجشده که فاقد سطوح صاف و صافی سطح بالا هستند.
مدیریت تلرانس قطعات انعطافپذیر: بکارگیری علامت Free State برای ارزیابی قطعات لاستیکی، پلاستیکی و پلیمری که در حالت آزاد تغییر شکل میدهند.
بهینهسازی نرخ پذیرش قطعات در QC: استفاده از مفاهیمی مانند LMC و گیجهای کنترلی جهت کاهش ضایعات قطعات سالم متالورژیکی و افزایش بهرهوری تولید.
چرا که مهندسان مواد در واحدهای کنترل کیفیت (QC)، تولید و مهندسی فرایند دائماً با قطعات ریختگی یا عملیاتحرارتیشدهای سرکار دارند که به دلیل تابیدگی یا انقباض دچار انحراف هندسی شدهاند؛ GD&T ابزار زبان مشترک برای پذیرش منطقی این قطعات است.
بله، مبحث دیتوم تارگتها و علامت Free State بهطور خاص برای قطعات پلاستیکی، لاستیکی و کامپوزیتی که تحت تأثیر انعطافپذیری تغییر شکل میدهند، بررسی میشود.
به آنها یاد میدهد چگونه با طراحی گیجهای کنترلی (Functional Gauges) و اعمال دقیق دیتوم تارگتها، قطعات خام را پیش از ماشینکاری به درستی ارزیابی و بازرسی کنند.